بنام خدا

گفتگوی اختصاصی روابط عمومی بسیج اساتید دانشگاه با جناب آقای دکتر کمال محامدپور، عضو هیأت علمی و استاد تمام دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی

موضوع: واکاوی 47 سال ایستادگی؛ از بازیابی هویت تا افق‌های تمدن‌ساز

مقدمه:

در ایام آغازین چهل و هفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، فرصتی دست داد تا در فضایی نخبگانی با جناب دکتر محامدپور به گفتگو بنشینیم. ایشان با نگاهی جامع به ریشه‌ها، دستاوردها و چالش‌های پیش روی نظام، تحلیل‌های قابل تأملی را ارائه کرده‌اند که در ادامه می‌خوانید.

سؤال: جناب استاد، به عنوان مقدمه، بفرمایید برای تحلیل چرایی وقوع انقلاب اسلامی، از چه نقطه‌ای باید آغاز کرد و شعار اصلی انقلاب چه نقشی در تبیین این اهداف دارد؟

استاد محامد پور: در تحلیل چرایی وقوع انقلاب، بررسی شعار اصلی انقلاب ضروری است. شعار اصلی: «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» بود. در واقع آرمان‌هایی که به عنوان اهداف از جهتی و انگیزه بروز انقلاب بوده و همچنان در تکمیل آن، در این شعار متبلور گردیده است. بدون این که شرح و بسط زیادی داده شود، باید گفت کشور فاقد یک هویت مستقل از جهات سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی بود. نظامی کاملاً وابسته که هیچ گونه فرصت تصمیم‌سازی، برنامه‌ریزی و اجرا نداشت. منابع کشور را غارت می‌کردند و جزء بسیار کوچکی از آن به کشور باز می‌گشت که از آن مقدار ناچیز، بیشتر درباریان و وابستگان به رژیم پهلوی بهره می‌بردند. از توسعه و رفاه اجتماعی و عمران خبری نبود. هدف اصلی بازیابی هویت و استقلال واقعی کشور بود. در این رابطه جدولی را تقدیم میکنم که می توانید در انتهای مصاحبه درج کنید.

سؤال: متشکرم از شما، آقای دکتر شما در مورد شعار اصلی انقلاب صحبت نمودید و و به رکن اول آن پرداختید، اما رکن دوم این شعار، یعنی «آزادی»، در اندیشه انقلاب شامل چه ابعادی بود و تفاوت فضای آن دوران با شرایط کنونی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

استاد محامد پور: بله، رکن دوم و هدف دوم در این شعار راهبردی، آزادی بود. آزادی از قید و بندهای امنیتی شاه، رها کردن کشور از سلطه غرب و آمریکا، و حصول شرایطی که در آن مردم بتوانند آزادانه به فرهنگ اصیل اسلامی و اعتقادات ملی-مذهبی خود عمل کنند. فشار سنگین و خفقان شاهانه، رشد معنوی، فکری و فرهنگی را سلب نموده بود. مردم نه تنها هیچگونه مشارکتی در سرنوشت خود نداشتند که حتی در ادای وظایف دینی خود آزاد نبودند. فضای امنیتی شدید و دستگیری‌ها و زندان‌های مخوف ساواک چنان جوی را بر جامعه حاکم کرده بود، که همه از هم واهمه داشته کمتر کسی را وادار به اظهار نظر معمولی می‌کرد.

حالا شرایط موجود جامعه را ببینید که همه هر گونه اظهار نظر و نقدی را نه تنها در حوزه عمومی بلکه در امور سیاسی داشته و کسی متعرض آن‌ها نمی‌شود. به جرأت این فضای آزادی افراطی را می‌توان در کشورهای دیگر مشاهده نمود. تا جایی که در طول این 47 سال فتنه‌های مختلفی در فضای آزاد کشور رخ داده و با تأسف باید گفت که بسیاری از دست‌اندرکاران فتنه‌های گذشته نه تنها آزادند که در لایه‌های بالای مدیریتی کشور حضور دارند!!

سؤال: بسیار عالی، با این حساب در مورد رکن سوم یعنی «جمهوری اسلامی»، روند تحقق جمهوریت و اسلامیت نظام را تا به امروز چگونه می‌بینید؟

استاد محامد پور: هدف راهبردی سوم در شعار اصلی انقلاب، جمهوری اسلامی بود و خوشبختانه جمهوریت آن با اولین رفراندوم قانون اساسی در 12 فروردین 1358 تنها پس از حدود یک ماه و پس از آن انتخابات مجلس و ریاست جمهوری تحقق یافت. این روند جمهوریت هر ساله در حال تکمیل شدن است. بخش مهم دیگر آن اسلامیت نظامی است که مردم با 98/2 درصد آرای خود در رفراندوم پیش‌گفته اعلام نموده‌اند. این هدف که هم‌اکنون کاستی‌های فراوان دارد، باید به مرور کامل و کامل‌تر شود.

آینده نظام جمهوری اسلامی به تلاش در راستای همان آرمان‌ها و اهدافی است که شعار آن داده شده و خواسته اکثریت قریب به اتفاق مردم است. البته دولت‌های مختلفی در این 47 ساله نظام توسط خود مردم و بنا بر جمهوریت آن انتخاب نموده‌اند که بعضاً عملکردشان منطبق بر آن اهداف نبوده است. باید میان نظام اسلامی و دولت‌های انتخابی تفاوت قائل شد. ارج نهادن به رأی مردم و جمهوریت نظام موجب شده است تا گاهی نااهلان سکان این کشتی را به دست گیرند و چاره‌ای هم نبوده است!!

سؤال: آقای دکتر؛ به نظر شما برای محافظت از این جمهوریت و نیل به اهداف بلند نظام، وظیفه نخبگان و به ویژه اساتید دانشگاه چیست؟

استاد محامد پور: برای محافظت از جمهوریت تا این که نظام بتواند به اهداف بلند دولت و نظام اسلامی نائل آید، مهم‌ترین وظیفه، جهاد تبیین است. روشنگری، بالا بردن سواد اجتماعی، فرهنگی، دینی و خصوصاً رسانه‌ای وظیفه همه پیش‌قراولان حوزه فرهنگ و دین و اجتماع است. در دانشگاه، اساتید می‌توانند در رشد جامعه دانشجویی که خود می‌توانند از پیش‌تازان عرصه رشد و توسعه و عدالت‌طلبی باشند، نقش بسیار سازنده‌ای داشته باشند و مع‌الاسف، جامعه استادی ما خود دچار کاستی‌هایی است که نمی‌توان از آنان این وظیفه را طلب نمود. ذات نایافته از هستی بخش، کی تواند که شود هستی بخش. به نظر می‌آید ابتدا روشنفکران، نخبگان و استادان خود به بازیابی هویت و توانمندسازی خویش پرداخته تا بتوانند به عنوان پیشران روشنگری جامعه و موتور محرک بسط فرهنگی، توسعه اجتماعی و خلاصه عدالت‌طلبی عمل کنند.

سؤال: در پایان، برای کسانی که درباره دستاوردهای انقلاب تردید‌افکنی می‌کنند، چه پاسخی دارید؟

استاد محامد پور: اکنون به مصداق آیه کریمه که می‌فرماید: «و اما بنعمة ربک فحدث»، و در پاسخ کوتاه‌نظران و ناآگاهان و البته بخشی عوامل وابسته که مدام تبلیغ می‌کنند که انقلاب چه کرده است، خلاصه‌ای در جدول زیر برای مقایسه آورده شده است. اما بحث در مورد عوامل بازدارنده داخلی و خارجی و اقدامات خصمانه جهان غرب به سرکردگی آمریکای جهانخوار که به صورت‌های مختلف تحریم، توطئه، جنگ، کودتا، فضای مخرب مجازی و... که درست از شروع پیروزی انقلاب انجام گرفته و ادامه دارد، به بعد موکول می‌شود.

از فرصتی که در اختیار روابط عمومی بسیج اساتید قرار دادید، سپاسگزاریم.

در ادامه جدولی که استاد ارجمند دکتر محامدپور در اختیار ما قرار دادند تقدیم مخاطبان عزیز می گردد:

پیشرفت ایران به گواه آمار